Contact

Bel met: Natascha Teeuw
Telefoon: 06 21 50 03 16
E-mail: info@papierispasse.nl

Kanaaldijk 3
3739 ND  Hollandsche Rading

Samenstellingen (2) Ziektekosten of ziektenkosten?

Jip en Janneke

Als titel van deze blog had ik ook kunnen kiezen voor ‘Pannekoek of pannenkoek?’. Dit woord hoor ik namelijk vaak als voorbeeld wanneer ik over de tussen-n begin. Ik maak de verwarring meteen compleet! De juiste spelling van de genoemde woorden is als volgt: ziektekosten en pannenkoek. Bij het eerste woord geen tussen-n, bij het tweede woord wel. Hoe komt dat toch?

In deze blog ga ik uit van de hoofdregel, een belangrijke voorwaarde en een bijregel. Deze uitleg geeft je inzicht in de basis van de tussen-n. (Hou je vast: de hoofdregel kent in totaal maar liefst zeven voorwaarden, twee bijregels en vijf uitzonderingen. Geen wonder dat we in de war raken.)

Je schrijft wél een tussen-n in een samenstelling, na een zelfstandig naamwoord met één meervoudsvorm, namelijk op -en. Als we het woord ‘pannenkoek’ als voorbeeld houden, redeneer je dus als volgt:

  1. Pannenkoek is een samenstelling. De woorden waaruit dit woord bestaat kunnen namelijk ook zelfstandig worden gebruikt: ‘pan’ en ‘koek’.
  2. Het meervoud van pan is pannen. ‘Pannes’ bestaat niet.

Je schrijft géén tussen-n in een samenstelling, na een zelfstandig naamwoord op -e dat twee meervoudsvormen heeft: op -en en -s. Als we het woord ‘ziektekosten’ hier als voorbeeld houden, redeneer je dus als volgt:

  1. Ziektekosten is een samenstelling. De woorden waaruit dit woord bestaat kunnen namelijk ook zelfstandig worden gebruikt: ‘ziekte’ en ‘kosten’.
  2. het meervoud van ziekte is ziekten, maar ziektes is ook goed.

De hoofdregel geldt dus alleen voor samenstellingen. Dit is een belangrijke voorwaarde. Woorden als ‘zakelijk’ en ‘kosteloos’ (geen tussen-n) zijn geen samenstellingen maar afleidingen. De achtervoegsels -lijk en -loos zijn geen zelfstandige woorden.

Bekende uitzonderingen zijn: ‘Koninginnedag’ en ‘maneschijn’. Het eerste deel verwijst naar een persoon of zaak enig in zijn soort. Ook ‘boordevol’ is zo’n uitzondering. Het eerste deel heeft een versterkende betekenis en het geheel is een bijvoeglijk naamwoord.

Meer weten over de tussen-n? Volg dan de Opfristraining Nederlands.


Alle blogs

De sleutelprikkel
Strategische webteksten schrijven
10 tips voor het schrijven van uitnodigingen
Servicegericht schrijven
Spel- en taalfouten op kantoor
Zet je visie op papier! (En haal 'm uit je hoofd.)
Woordenlijst der Nederlandse Taal
SEO-schrijven
Als eerste bij de klant
Niveau 5: verwachtingen overtreffen
Schrijven volgens merkwaarden
Vind ik leuk!
Jouw tekst zorgt voor een bypass
Storytelling
Cookiewet
7 tips voor klantgerichte webteksten
7 tips voor klantgerichte e-mails
Quick scan
Snellezen
Overtuig je lezer
Een nieuwe website
Taalniveau B1
Schrijven
Cliché
Positief schrijven
Engelse woorden in het Nederlands
Offertes: standaard en maatwerk
Website-indeling
Informatieneutraal
E-mails schrijven
Creatief schrijven (1) Kruip in de huid van het product
Creatief schrijven (2) Ontmoet jouw webbezoeker
Unique buyingpoint
Samenstellingen (2) Ziektekosten of ziektenkosten?
Samenstellingen (1) Leaseauto, lease-auto of lease auto?
't Taxikofschip
Fout is goed?
Van passief naar actief
Contentgoeroe Gerry McGovern
Maximaal aantal woorden
Opt-in: verplicht

Opdrachtgevers

AFAS AFAS
AFAS is een Nederlands familiebedrijf dat softwareproducten ontwikkelt...

Blog

De sleutelprikkel - 05 mei 2017
Is het je al gelukt om de aandacht van jouw bezoekers te trekken én vast te houden? Mooi! Dan is het nu tijd voor stap 2: zorg ervoor dat jouw bezoekers doen wat jij wilt. Leid...